Yapay zekâ ile üretilen reklamda ifşa: Dijital sunucu için ne yazmak gerekiyor?
1 Ağustos 2026'dan beri reklamda yapay zekâ ya da insandan ayırt edilemeyecek dijital karakter kullanımının açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi gerekiyor. Opereon'da ifşa üretilen içeriğe otomatik ekleniyor; yapay zekâ sunuculu videoda sunucunun gerçek bir kişi olmadığı ayrıca yazılıyor.
Bu yazıda · 5 bölüm
Kısa cevap
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle, reklamda yapay zekâ ya da insandan ayırt edilemeyecek dijital karakter kullanıldığında bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi gerekiyor. Opereon'da üretilen içeriğe ifşa otomatik eklenir: görselde etiket, yayın metninde cümle. Yapay zekâ ile üretilmiş sunucu içeren videoda cümle, izleyicinin gördüğü sunucunun gerçek bir kişi olmadığını ayrıca söyler.
Değişiklik 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Hedefli reklamdan indirimli satış ilanlarına kadar geniş bir alanı kapsıyor (Ticaret Bakanlığı duyurusu). Yapay zekâ ile üretilen içeriği iki ayrı hüküm doğrudan ilgilendiriyor.
Yönetmelik yapay zekâ için tam olarak ne diyor?#
| Hüküm | Metin |
|---|---|
| 18. madde, eklenen 8. fıkra | “Reklamlarda, tüketicilerin bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ veya başka bir yazılımın kullanılması yahut yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu husus açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilir.” |
| 27. madde, eklenen 12. fıkra | “Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği veya kullandığı izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamlar yapılamaz.” |
İlki bir belirtme yükümlülüğü, ikincisi bir yasak. Fark önemli: ifşa etiketi ilk hükmü karşılamaya yöneliktir, ikinci hükümdeki yasağı ortadan kaldırmaz.
Opereon'da üretilen içeriğe ifşa nasıl ekleniyor?#
| Kanal | Ne ekleniyor | Etiket görsele gömülemediyse |
|---|---|---|
| Instagram'da organik yayın | Görselde “Yapay zeka ile üretildi” etiketi; yayın metninde “Bu içerik yapay zeka ile üretilmiştir.” cümlesi | Yayından önce etiket yeniden gömülmeye çalışılır; metindeki ifşa cümlesi her durumda eklenir |
| Meta reklam kütüphanesi | Etiketin görselin piksellerinde olması şart | İçerik reklam kütüphanesine yüklenmez; çözüm içeriği yeniden üretmek |
| Dosya indirme | Etiketli dosya | Dosya indirilir; eklenmesi gereken ifşa cümlesi ve uyarı gösterilir |
Reklam kütüphanesinde kural daha sıkı, çünkü reklam görseli yayın metninden koparak dolaşıma girer; ifşa yalnız metinde kalsaydı görselle birlikte gitmezdi. Yayın metninde cümle, metnin sonuna ve etiket (hashtag) bloğunun üstüne yerleşir: yirmi etiketin altında kalsaydı “ayırt edilebilir” olmaktan uzaklaşırdı.
Dijital sunucu için genel ifşa cümlesi neden yetmiyor?#
“Bu içerik yapay zeka ile üretilmiştir” cümlesi üretim yöntemini söyler; izleyicinin ekranda gördüğü kişinin var olmadığını söylemez. Yönetmelik ise insandan ayırt edilemeyecek dijital karakteri ayrıca sayıyor. Bu yüzden 8 Eylül 2026'dan beri, videoda yapay zekâ ile üretilmiş bir sunucu varsa yayın metnindeki cümle şuna dönüşüyor:
Bu videodaki sunucu gerçek bir kişi değildir; görüntü ve ses yapay zeka ile üretilmiştir.
— Yapay zekâ sunuculu videoda ifşa cümlesi
Videonun sunucu bilgisi herhangi bir nedenle okunamazsa genel cümle kullanılır: ifşasız yayın olmaz, yalnız daha az ayrıntılı ifşa olur. İfşa metinleri ayrı bir uyum kuralı olarak tutulur; mevzuat yorumu değişirse yeni sürüm beklemeden güncellenebilir, kural okunamazsa sistemdeki varsayılan cümle devreye girer.
Dijital sunucu deneyim ya da tavsiye cümlesi kurabilir mi?#
Kurmamalı. 27. maddeye eklenen fıkra, gerçek bir kişinin dijital kopyasının ürünü bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamı yasaklıyor. Opereon'da video senaryosu üretilirken sunucu bir tanıtıcı olarak konumlanır; memnun müşteri, kullanıcı ya da sakin olarak değil. Birinci tekil anlatım serbest, deneyim ve kişisel tavsiye iddiası değil:
| Kurulmayan cümle | Kurulabilen cümle |
|---|---|
| “Bu daireyi denedim” | “Sizlere bu projeyi gösteriyorum” |
| “Kendi evimi buradan aldım” | “Bu projede üç artı bir daireler mevcut” |
| “Size tavsiye ederim” | “Değerlendirmenize bırakıyorum” |
Bu önlemler reklam mevzuatına uyumu tek başına sağlar mı?#
Hayır. Otomatik ifşa ve senaryo sınırı, üretilen içerikte en sık karşılaşılacak iki riski azaltan teknik tedbirlerdir. Reklamın içeriği ve yayınlandığı mecra reklam verenin kararıdır. İndirilen dosyanın başka bir kanalda ifşasız kullanılması ya da gerçek bir kişinin görüntüsünün izni olmadan sunucu olarak kullanılması bu tedbirlerin kapsamı dışındadır.
İlgili yazılar: Şantiye fotoğrafı yapay zekâya gitmeden önce: Yüzler neden pikselleştiriliyor? · Müteahhit için KVKK: VERBİS, saklama süresi ve işçi aydınlatma metni
Opereon
Projenize uygun çözümü birlikte belirleyelim.
Şantiye yönetimi, sanal tur, satış takibi ve proje vitrini için görüşelim.
Hizmetleri inceleİlgili yazılar
Tüm yazılar →360° sanal turda sesli rehber: Alara turu ziyaretçiye nasıl anlatıyor?
Opereon'un 360° turunda rehber Alara artık her odada kısa bir sesli notla eşlik ediyor. Ses ziyaretçi açarsa çalar, ekrandaki yazı ile ses aynıdır ve notun altında karakterin yapay zekâ ile oluşturulduğu her zaman yazar. Tur ekranı telefonda sadeleşti: not artık hiçbir düğmenin üstüne binmiyor.
TeknolojiN°16Şantiye fotoğrafı yapay zekâya gitmeden önce: Yüzler neden pikselleştiriliyor?
Opereon'da saha fotoğrafı yapay zekâ analizine gönderilmeden önce saptanan yüzler pikselleştiriliyor ve konum bilgisi siliniyor. Bu adım tamamlanamazsa fotoğraf hiç gönderilmiyor.
TeknolojiN°15Müteahhit için KVKK: VERBİS, saklama süresi ve işçi aydınlatma metni tek ekranda
Şantiyedeki işçi, puantaj, kimlik ve fotoğraf verisinin veri sorumlusu müteahhittir. Opereon'un KVKK Uyum ekranı VERBİS değerlendirmesini, saklama süresini dolduran kayıtları ve işçi aydınlatma metnini bir arada sunuyor.