Şantiye-M için günlük defter: Opereon kaydı fotoğraf ve puantajdan nasıl derliyor?

Bakanlığın duyurusuna göre şantiye şefi işin hangi bölümlerinde çalışıldığını, ilerleyişini, günlük faaliyet raporlarını, personel ve ekipman durumlarını uygulama üzerinden kayıt altına alıyor; yapı ustalarının şantiye bazlı takibi ise yapı büyüklüğüne göre kademeli olarak devreye giriyor. Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Şantiye-M duyurusu.

Sorun şu: bu bilginin büyük kısmı şantiyede zaten başka bir yere giriliyor — puantaj defterine, fotoğraf galerisine, gider listesine. Şef aynı günü iki kez yazıyor. Opereon'daki Şantiye Defteri ekranı bu çift girişi kaldırmak için yapıldı.

Opereon günün defterini hangi veriden derliyor?#

Ekran metni bu kalem sırasıyla hazırlar; şef kopyalayıp Şantiye-M'e girer. Opereon Şantiye-M'e kendi adına veri göndermez — resmî sistemdeki kayıt yine şantiye şefinin sorumluluğundadır.

Veri eksikse defter neden boş bırakılıyor?#

Şantiye defteri denetimde ve uyuşmazlıkta delil olarak kullanılan bir kayıttır. Tahmin edilmiş bir işçi sayısı ya da “muhtemelen çalışıldı” cümlesi, boş bırakılmış bir satırdan çok daha zararlıdır. Bu yüzden Opereon bulamadığı kalemi doldurmaz; ayrı bir “Şantiye-M'e elle girilmesi gerekenler” listesine yazar ve nedenini söyler: “o gün puantaj girilmemiş”, “o güne ait analiz edilmiş fotoğraf yok”.

Günü mühürlemek ne işe yarar?#

Ekrandaki defter her açılışta yeniden derlenir. Ekran olarak doğrudur ama delil olarak zayıftır: puantaj da fotoğraf da sonradan girilebilir. Denetçinin “bu kayıt o gün mü tutuldu, yoksa denetimden bir gece önce mi üretildi?” sorusunun cevabı ekranda yoktur. Mühür bu soruyu cevaplar: şef “Bu günü mühürle” dediğinde defterin o anki hâli dondurulur ve ne zaman mühürlendiği kayda geçer.

• Değiştirilemez: Mühürlü kayıt veritabanında yalnızca eklenebilir biçimde tutulur; güncelleme ve silme reddedilir.
• Zamanlaması görünür: Aynı gün ya da ertesi gün atılan mühür zamanında sayılır; daha geç atılan mühür açıkça “geç” olarak işaretlenir.
• Aynı içerik iki kez mühürlenmez: Değişiklik yoksa yeni sürüm açılmaz; denetimde defter “iki kez değişmiş” gibi görünmez.
• Yetki ve tarih: Mührü yönetici rolündeki kullanıcı atar; henüz gelmemiş bir gün mühürlenemez.

Mühürden sonra veri eklenirse ne olur?#

Mühürlü kayıt düzeltilmez. O güne sonradan fotoğraf ya da puantaj eklenirse ekran hangi başlıkların değiştiğini gösterir ve yeni sürüm mühürleme seçeneği sunar. Eski sürüm silinmez; iki mühür arasındaki fark, denetimde açıklanması gereken anlamlı bir bilgidir.

Denetime hazırlık ekranı neyi gösterir?#

Aynı duyuruya göre şantiye şefleri yılda en az bir kez ruhsatı düzenleyen idare tarafından görev yerinde denetleniyor ve denetim Ek-2 Şantiye Şefi Denetim Formu'na göre yapılıyor. Denetimde değerli olan tek bir günün defteri değil, kaydın sürekliliğidir. Opereon'un Denetime Hazırlık ekranı seçilen aralıktaki her günü üçe ayırır:

Kayıtsız günleri paydaya koymak, tatil yapan ya da ruhsat bekleyen bir şantiyeyi “defterini tutmuyor” gibi gösterirdi. Aralıkta çalışılan gün yoksa ekran yüzde göstermez; “%100 hazır” demez. Mühürlü gün sayısı da aynı ekrandadır.

Mobilde kullanılabiliyor mu?#

Şantiye Defteri ekranı Opereon'un Android uygulamasında (sürüm 1.3) da var ve web ile aynı derlemeden beslenir: aynı gün için iki farklı defter oluşmasın diye derleme tek yerde yapılır. iOS uygulaması için güncelleme henüz yayında değil.

İlgili yazılar: Yapı denetim süreci: Ruhsattan iskâna adım adım · Şantiyede fotoğraf neden kanıt değildir?